ლივონიის ომი მიმდინარეობა | რესურსები ინტერნეტში | სქოლიო | სანავიგაციო მენიუThe Cult of Ivan the Terrible in Stalin's RussiaThe Historians' History of the World: A Comprehensive Narrative of the Rise and Development of Nations as Recorded by Over Two Thousand of the Great Writers of All Ages22998871რ
ლიტვის ისტორიარუსეთის ომებიშვედეთის ისტორიაპოლონეთის ისტორიაXVI საუკუნის ომები
მოსკოვისლივონიისბალტიის ზღვაზებალტიისპირეთის„ევროპაშილივონიის ორდენისშვედეთიპოლონეთილიტვა1559პოლონეთისსიზიგმუნდ IIდანიაკურლანდიისა1560ესტონეთისშვედეთის1561პოლონეთ-ლიტვის სახელმწიფო1563პოლოცკი1564ლიტვაშიყირიმის15661566რიგისივანე IV1569ლიტვის დიდი სამთავროოსმალეთის არმიის1569გალაშქრება ასტრახანზედევლეთ I გირეის1571რუსეთისფსკოვისბატორი
(function()var node=document.getElementById("mw-dismissablenotice-anonplace");if(node)node.outerHTML="u003Cdiv class="mw-dismissable-notice"u003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-close"u003E[u003Ca tabindex="0" role="button"u003Eდამალვაu003C/au003E]u003C/divu003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-body"u003Eu003Cdiv id="localNotice" lang="ka" dir="ltr"u003Eu003Cdiv class="layout plainlinks" align="center"u003Eდაუკავშირდით ქართულ ვიკიპედიას u003Ca href="https://www.facebook.com/georgianwikipedia" rel="nofollow"u003Eu003Cimg alt="Facebook icon.svg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/14px-Facebook_icon.svg.png" decoding="async" width="14" height="14" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/21px-Facebook_icon.svg.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/28px-Facebook_icon.svg.png 2x" data-file-width="256" data-file-height="256" /u003Eu003C/au003E u003Cbu003Eu003Ca rel="nofollow" class="external text" href="https://www.facebook.com/georgianwikipedia"u003EFacebooku003C/au003Eu003C/bu003E-ის ოფიციალურ გვერდზე!nu003Cpu003Eu003Cbr /u003Enu003C/pu003Enu003Ctable class="messagebox standard-talk" style="font-size:100%; text-align:center; border:3px solid blue; background-color:white;"u003Enu003Ctbodyu003Eu003Ctru003Enu003Ctdu003Eu003Ca href="/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:Wikimedia_CEE_Spring_2019" title="ვიკიპედია:Wikimedia CEE Spring 2019"u003Eu003Cimg alt="CEE Spring CEE.xcf" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/CEE_Spring_CEE.xcf/100px-CEE_Spring_CEE.xcf.png" decoding="async" width="100" height="65" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/CEE_Spring_CEE.xcf/150px-CEE_Spring_CEE.xcf.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/CEE_Spring_CEE.xcf/200px-CEE_Spring_CEE.xcf.png 2x" data-file-width="548" data-file-height="356" /u003Eu003C/au003Enu003C/tdu003Enu003Ctd width="100%"u003Eu003Cbigu003Eu003Cbigu003E u003Cbu003Eu003Ca href="/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:Wikimedia_CEE_Spring_2019" title="ვიკიპედია:Wikimedia CEE Spring 2019"u003Eვიკიგაზაფხული 2019u003C/au003E დაიწყო! ჩაერთეთ ვიკიმარათონში და მოიგეთ პრიზებიu003C/bu003Eu003C/bigu003Eu003C/bigu003Eu003Cbr /u003E(კონკურსში მონაწილეობამდე გაეცანით მის u003Ca href="/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:Wikimedia_CEE_Spring_2019/%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98" title="ვიკიპედია:Wikimedia CEE Spring 2019/წესები"u003Eu003Cbu003Eწესებსu003C/bu003Eu003C/au003E)nu003C/tdu003Eu003C/tru003Eu003C/tbodyu003Eu003C/tableu003Enu003Cpu003Eu003Cbr /u003Enu003C/pu003Enu003Ctable class="messagebox standard-talk" style="font-size:100%; text-align:center; border:3px solid red; background-color:white;"u003Enu003Ctbodyu003Eu003Ctru003Enu003Ctdu003Eu003Ca href="/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%A7%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%98_2019" title="ვიკიპედია:საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა კონკურსი 2019"u003Eu003Cimg alt="UG-GE Wikipedia contest CBP.png" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png/200px-UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png" decoding="async" width="200" height="81" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png/300px-UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png/400px-UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png 2x" data-file-width="1270" data-file-height="512" /u003Eu003C/au003Enu003C/tdu003Enu003Ctd width="100%"u003Eu003Cbigu003Eu003Cbigu003E u003Cbu003E1 აპრილიდან - 31 მაისის ჩათვლით ჩაერთეთ u003Cbr /u003Eu003Ca href="/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%A7%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%98_2019" title="ვიკიპედია:საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა კონკურსი 2019"u003Eსაბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა კონკურსშიu003C/au003E!u003Cbr /u003E შემქნით სტატიები და მოიგეთ პრიზებიu003C/bu003Eu003C/bigu003Eu003C/bigu003Enu003C/tdu003Eu003C/tru003Eu003C/tbodyu003Eu003C/tableu003Enu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003E";());
ლივონიის ომი
Jump to navigation
Jump to search
| ლივონიის ომი | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 სტეფანე ბატორი ფსკოვზე | |||||||
| |||||||
| მხარეები | |||||||
რუსეთის სამეფო ლივონიის სამეფო |  ლივონიის კონფედერაცია პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა(1569-წლამდე პოლონეთ-ლიტვის კავშირი)  დანია-ნორვეგიის კავშირი შვედეთი ზაპოროჟიის კაზაკები ტრანსილვანიის სათავადო(1577-წლიდან)[1] | ||||||
| მეთაურები | |||||||
ივანე IV | სტეფანე ბატორი | ||||||
ვიკისაწყობი  ლივონიის ომი | |||||||
| |||||
რუსეთ-ლიტვის ომები
ლივონიის ომი 1558-1583 წწ; მოსკოვის სახელმწიფოს ომი ლივონიის დასაპყრობად და ბალტიის ზღვაზე გასასვლელად.
მიმდინარეობა |
ბალტიისპირეთის მიწების ათვისებით თავდაპირველად დაინტერესებული იყო რუსული თავად-აზნაურობა, ხოლო „ევროპაში ფანჯრის გაჭრით“ — რუს ვაჭართა ფენა.
ომი დაიწყო ლივონიის ორდენის წინააღმდეგ. შემდეგ, ომში, მოსკოვის სახელმწიფოს წინააღმდეგ, ჩაებნენ შვედეთი, პოლონეთი და ლიტვა; მაგრამ უკვე 1559 წელს ა. ადაშევის პოლიტიკური ჯგუფის გავლენით, მოწინააღმდეგენი დაზავდნენ. ლივონიის ფეოდალებმა ისარგებლეს ამით და პოლონეთის მეფის სიზიგმუნდ II-ს მფარველობაში შევიდნენ. იმავე წელს დანია დაეუფლა კურლანდიისა და ეზელ-ვიკის ეპარქიებს.
1560 წელს რუსებმა დაამარცხეს ორდენის ჯარი და დაიპყრეს მარიენბურგი და ფელინი. ჩრდილოეთ ესტონეთის ფეოდალები შვედეთის მფარველობაში შევიდნენ.
ომის მეორე ეტაპი 1561 წელს დაიწყო, როდესაც მოსკოვის წინააღმდეგ ომში ჩაებნენ პოლონეთ-ლიტვის სახელმწიფო და შვედეთი. პირველ წლებში რუსეთი კვლავ აღწევდა გარკვეულ წარმატებებს. 1563 წელს აიღო პოლოცკი. 1564 წელს მოსკოვის არმია რამდენიმეჯერ დამარცხდა. იმავე წლის გაზაფხულზე ლიტვაში გაიქცა თავადი კურბსკი, ხოლო შემოდგომაზე მოსკოვს თავს დაესხა ყირიმის ხანი დევლეთ-გირეი. 1566 წელს მოსკოვს ლიტვის ელჩობა ეწვია და ლივონიის გაყოფა შესთავაზა. 1566 წლის საერობო ყრილობამ მხარი დაუჭირა გადაწყვეტილებას ებრძოლათ რიგის აღებამდე. ეს ივანე IV-ის განზრახვა იყო. 1569 წელს პოლონეთის სამეფო და ლიტვის დიდი სამთავრო ერთ სახელმწიფოდ გაერთიანდა (ლუბლინის უნია), რამაც გაართულა რუსეთის მდგომარეობა. ამას დაერთო ოსმალეთის არმიის 1569 წლის გალაშქრება ასტრახანზე და დევლეთ I გირეის 1571 წლის თავდასხმა მოსკოვზე.
ნარვას ალყა 1558
პოლონეთში დაწყებულმა უმეფობის ხანამ შეამსუბუქა რუსეთის მდგომარეობა და მან 1573-77 წწ გარკვეულ წარმატებებს მიაღწია ბალტიისპირეთში. მაგრამ, არახელსაყრელმა საერთაშორისო და საშინაო ვითარებამ, რუსული თავად-აზნაურობის მიერ ბალტიური მიწების დაპატრონებამ ადგილობრივ მოსახლეობაში უკმაყოფილება გამოიწვია, რამაც მკვეთრად შეაბრუნა ლივონიის ომის მსვლელობა და გაართულა რუსეთის მდგომარეობა.
პოლონეთმა ენერგიულად შეუტია მოსკოვის სახელმწიფოს 1579 წელს, აიღო პოლოცკი, ველიკიე-ლუკი, ალყა შემოარტყა ფსკოვს. შვედებმა დაიკავეს ნარვა და კორელა. ფსკოვის წინააღმდეგობამ აიძულა ბატორი ზავი შეეთავაზებინა მოსკოვისთვის. 1582 წელს მოდავენი დაზავდნენ 10 წლით (იამზაპოლსკში). რეჩ პოსპოლიტას დარჩა პოლოცკი და ლივონია, რუსეთს დაუბრუნდა ბატორის მიერ დაპყრობილი რუსული მიწები. 1583 წელს მოსკოვი დაუზავდა შვედეთსაც, რომელმაც დაიტოვა ნარვა და რუსული ქალაქები იამი, კოპორიე, ივანგოროდი.
ლივონიის ომი დამთავრდა მოსკოვის სახელმწიფოს დამარცხებით.
ბრძოლა ბალტიისპირეთისთვის XVIII საუკუნის დამდეგს განახლდა.
რესურსები ინტერნეტში |
- Jurginis, Juozas (1985). „Glinskio maištas“. Jonas Zinkus, et al.. Tarybų Lietuvos enciklopedija. I. Vilnius, Lithuania: Vyriausioji enciklopedijų redakcija. p. 468.
Kiaupa, Zigmantas; Jūratė Kiaupienė, Albinas Kunevičius [1995] (2000). The History of Lithuania Before 1795, English, Vilnius: Lithuanian Institute of History. ISBN 9986-810-13-2.
Obolensky, Dmitry (2000). The Byzantine Commonwealth: Eastern Europe, 500–1453. Sterling Publishing Company. ISBN 1-84212-019-0.
Perrie, Maureen (2002). The Cult of Ivan the Terrible in Stalin's Russia. Palgrave Macmillan. ISBN 0-333-65684-9.
Petrauskas, Rimvydas (2009). Lietuvos istorija. Nauji horizontai: dinastija, visoumenė, valstybė. Baltos lankos. ISBN 978-9955-23-239-1.
Smith Williams, Henry (1907). The Historians' History of the World: A Comprehensive Narrative of the Rise and Development of Nations as Recorded by Over Two Thousand of the Great Writers of All Ages. Hooper & Jackson, Ltd. OCLC 22998871.
Stevens, Carol B. (2007). Russia's Wars of Emergence 1460–1730. Pearson Education. ISBN 978-0-582-21891-8.
სქოლიო |
↑ E. Liptai: Magyarország hadtörténete (1), Zrínyi Katonai Kiadó 1984. ISBN 963-326-320-4; 208. p.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
ესტონეთის თემები
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.log.warn("Gadget "ReferenceTooltips" was not loaded. Please migrate it to use ResourceLoader. See u003Chttps://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98:Gadgetsu003E."););
კატეგორია:
- ლიტვის ისტორია
- რუსეთის ომები
- შვედეთის ისტორია
- პოლონეთის ისტორია
- XVI საუკუნის ომები
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.284","walltime":"0.423","ppvisitednodes":"value":3861,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":112346,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":86095,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":14,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":1,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":517,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":1,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 313.349 1 -total"," 51.41% 161.096 1 თარგი:ინფოდაფა_სამხედრო_კონფლიქტი"," 24.87% 77.919 3 თარგი:Wikidata/p373"," 18.86% 59.102 3 თარგი:ნავდაფა"," 18.28% 57.289 1 თარგი:ესტონეთის_თემები"," 9.31% 29.159 1 თარგი:Cite_encyclopedia"," 7.82% 24.514 1 თარგი:რუსეთ-ლიტვის_ომები"," 7.14% 22.382 1 თარგი:Citation/core"," 6.74% 21.119 2 თარგი:Flagicon"," 6.68% 20.941 1 თარგი:Campaign"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.028","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":1102536,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1262","timestamp":"20190409095340","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"u10dau10d8u10d5u10ddu10dcu10d8u10d8u10e1 u10ddu10dbu10d8","url":"https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q246863","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q246863","author":"@type":"Organization","name":"Contributors to Wikimedia projects","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2008-09-12T20:52:00Z","image":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ae/Jan_Matejko-Batory_pod_Pskowem.jpg"(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":129,"wgHostname":"mw1252"););
